Header Ads

Συνέντευξη This is Just Life στον Χρήστο Κωνσταντίνου | Πέτρος Ζούλιας: "Αρνούμαι πια να μην καταλαβαίνω και να μην συγκινούμαι όταν βλέπω θέατρο"




Ο σκηνοθέτης του οποίου του όνομα έχει συνδεθεί με δεκάδες θεατρικές επιτυχίες σε μια αποκλειστική συνέντευξη εφ'όλης της ύλης, στον Χρήστο Κωνσταντίνου και στο thisisjustlife.gr

Να ξεκινήσουμε με τον "Συμβολαιογράφο";

"Ο συμβολαιογράφος" είναι μια κλασσική Ελληνική νουβέλα με πάρα πολλές αρετές και έχει πολλά στοιχεία που βοήθησαν την μεταφορά του στο θέατρο. Στο έργο αυτό πρωταγωνιστές είναι το χρήμα, η ίντριγκα, το συμφέρον και η διαπλοκή. Όλο αυτό θυμίζει κάτι, πόσο ένα κείμενο του 1850 αφορά όλο αυτό που ζούμε σήμερα. Ωραία η διανομή και η συνεργασία, πολύ δύσκολο εγχείρημα μα έχω ξανακάνει μεταφορά από λογοτεχνία στο θέατρο. Εγώ με ένα ρεπερτόριο που αρχίζει και επαναλαμβάνεται ανά δύο τρία πέντε χρόνια έχω αρχίσει να αναζητώ Ελληνικά κείμενα που να μην έχουν ξανανέβει στο θέατρο, όπως είναι τώρα "Ο συμβολαιογράφος". 

Την σειρά την έχετε δεί;

Ειλικρινά όχι, γιατί δεν ήθελα να επηρεαστώ. Φυσικά έπαιζαν σπουδαίοι ηθοποιοί, όπως σπουδαίος ήταν κι ο σκηνοθέτης ο Μιχαηλίδης που είχε κάνει και την διασκευή για την οποία μπορώ να πω ήταν τολμηρή και ελεύθερη επειδή έχοντας να καλύψει τηλεοπτικό χρόνο άλλαξε πάρα πολλά ενώ εμείς έχουμε μείνει πιο πολύ στο πρωτότυπο κείμενο. Η ιστορία έχει σασπένς γι'αυτό ήταν κι απ'τα πρώτα λογοτεχνικά έργα που μεταφέρθηκαν με επιτυχία στην τηλεόραση. Έχει γραφτεί έτσι που να δημιουργεί συνεχώς το ενδιαφέρον του τι θα γίνει παρακάτω.

Ήταν εύκολη η διασκευή;

Με βοήθησε η συμπύκνωση γιατί όπως προείπα θεωρείτε νουβέλα, δεν έχει το μέγεθος μυθιστορήματος. Εγώ έχω κάνει πολλές μεταφορές από βιβλία στο θέατρο οπότε υπήρχε η εμπειρία για να το αντιμετωπίσω όπως πρέπει. Σαφέστατα συζητούσα και με τον Σταμάτη(Φασουλή) ο οποίος με βοήθησε πολύ διότι είναι και ο ίδιος ένας άνθρωπος που κάνει διασκευές και γράφει. Κατά γενική ομολογία πιστεύω πως είναι μια ενδιαφέρουσα διασκευή.



Ο Σταμάτης Φασουλής ήταν η πρώτη σας επιλογή για τον πρωταγωνιστικό ρόλο;

Ήταν πολύ δύσκολη η επιλογή γιατί πραγματικά είναι ένας εξαιρετικός ρόλος που συνδυάζει και μια δαιμονικότητα γιατί πρόκειται για έναν άνθρωπο φοβερά δολοπλόκο, ικανό, ευρηματικό, κι απ 'την άλλη ο Ραγκαβής του δίνει όλη αυτή την ανθρώπινη πλευρά , την ευαισθησία που έχει απέναντι στην κόρη του. Με λίγα λόγια έχει καταφέρει να τον κάνει έναν ολοκληρωμένο χαρακτήρα και νομίζω ότι ήταν ιδανική επιλογή ο Σταμάτης. Αν κι όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος.

Γιατί ο κόσμος πρέπει να δει αυτή την παράσταση;

Γιατί νομίζω ξαναέχει ανάγκη από δυνατή καθαρή αφήγηση , δηλαδή από ιστορία με αρχή, μέση, τέλος, με πλοκή, χαρακτήρες, συγκρούσεις, κι ανατροπές. Δηλαδή βασικοί κανόνες δραματουργίας. Το θέατρο πέρασε μια πολύ μεγάλη περίοδο που εμείς οι σκηνοθέτες κάναμε άσκηση ευρημάτων αποδομήσεων και προσωπικών αναγνώσεων σε σημείο που καταστρέψαμε λίγο την ιστορία και το κείμενο. Το κοινό έχει ανάγκη από ιστορίες, που να τον συγκινούν, κάτι που είναι " Ο συμβολαιογράφος", ένα πολύ συγκινητικό σύνθετο κείμενο το οποίο έχει μέσα έρωτα, αστυνομική πλοκή, μεγάλες και δυνατές ανατροπές από χαρακτήρες που είναι και σήμερα αναγνωρίσιμοι κάτι που πάντα με απασχολεί σε ένα παλιό έργο να έχει και σήμερα κάτι να πει. Όταν λοιπόν μπήκα στην περιπέτεια μιας πιο βαθύτερης μελέτης και άρχισα πια κι εγώ να διαβάζω και να βλέπω κι άλλων φιλολόγων κι αναλυτών πόσο το κείμενο αυτό πατάει σε ένα σύστημα αξιακό που κυριαρχεί η ανάγκη για το χρήμα και που φτάνει αυτή η ανάγκη τον άνθρωπο η αγάπη και η δίψα για χρήμα και εξουσία. Ναι μου θύμισε πολύ αυτό που ζω με καίει και με αφορά, γιατί γύρω μου, στην πολιτική, στην τέχνη και παντού βλέπω ότι πια έχουμε διαστραφεί και έχουμε ξεφτιλιστεί μπορώ να πω μέσα από την ανάγκη της καριέρας της εξουσίας και της καρέκλας του χρήματος. Ακόμα κι εγώ που το λέω, γιατί ουδείς αναμάρτητος. 

Σας ενοχλεί που το χρήμα καθορίζει τα πάντα;

Βεβαίως γιατί να σου πω κάτι σαν καλλιτέχνης και ρομαντική λίγο ψυχή. Μου λείπει ο κόσμος των αισθημάτων, μου λείπουν τα μεγάλα αισθήματα τα οποία τώρα πια δεν εκφράζονται ούτε στην καθημερινότητα ούτε στις σχέσεις των ανθρώπων. Πιστεύω ότι ζούμε άσχημα και έχουμε πάρα πολλές άμυνες που σχεδόν φοβόμαστε να αγαπήσουμε, να εμπιστευτούμε και να εκφραστούμε συναισθηματικά. Όλο αυτό είναι μεγάλη ένδεια και ξέρεις το θέατρο πρέπει να βοηθάει σε αυτή την κατεύθυνση γιατί έχει έναν ομανισμό επειδή είναι ανθρωποκεντρική τέχνη, τέχνη ζωντανής επικοινωνίας. Άρα νομίζω ότι όπως, όπου κι όποτε μπορούμε αξίζει να σκύβουμε λίγο σε κείμενα και σε τρόπο απόδοσης με αισθήματα, να αναζητούμε δηλαδή την συγκίνηση με τον κόσμο.

Τι χρειάζεται να έχει σήμερα ένας σκηνοθέτης για να πετύχει;

Να έχει έναν πολύ δυνατό τσαμπουκά, ένα πολύ μεγάλο εγώ το οποίο να είναι κυρίαρχο. Και μπορώ να πω ότι μαθαίνω ποιοι είναι οι νέοι σκηνοθέτες από το πόσο ισχυρή είναι η δικιά τους σφραγίδα πάνω στο κείμενο. 

Εσείς είχατε καθόλου "τσαμπουκά";

Όχι ούτε τον είχα κι ούτε τον έχω κι όσο περνάνε τα χρόνια πιστεύω ότι η δουλειά μου είναι να κρύβομαι πίσω. Δηλαδή να οδηγώ να εμπνέω, να συντονίζω άλλα μπροστά να είναι οι ηθοποιοί, το κείμενο, η ατμόσφαιρα, όχι εγώ. Νομίζω ότι πια ο σκηνοθέτης παραγίνεται κυρίαρχος στο θεατρικό παιχνίδι κάτι που παλιά δεν υπήρχε, ήταν στον κινηματογράφο ο σκηνοθέτης, στο θέατρο ήταν ο ηθοποιός και ο συγγραφέας. Τώρα ζούμε λίγο στην εποχή του σκηνοθέτη που με έναν τρόπο κυριαρχεί το εγώ του που είναι πιο ισχυρό από τις άλλες σκηνικές προσωπικότητες. 

Τι σας ώθησε να ασχοληθείτε με την σκηνοθεσία έχοντας τελειώσει την νομική;

Μάλλον η ανάγκη έκφρασης, κι αυτό είναι κάτι που δεν μου έχει τελειώσει, ψάχνω ακόμα πως να εκφράσω όλα αυτά που με απασχολούν κι αισθάνομαι. Βγήκα στον κινηματογράφο με βραβεία και επιτυχία άλλα δυστυχώς η αλήθεια είναι ότι κάναμε ταινίες μόνο για το φεστιβάλ με μοναδικό παραγωγό το Ελληνικό κέντρο κινηματογράφου. Μετά όμως με πήρε το θέατρο, μαγεύτηκα και μπήκα σε όλο αυτό το ταξίδι.



Πως ήσασταν σαν παιδί;

Υπερευαίσθητο και κλειστό. Το πρώτο πράγμα που έκανα για να εκφραστώ ήταν το να γράφω, και δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και τώρα μ'αρέσει πάρα πολύ όταν μπαίνω σε αυτή τη διαδικασία. Εν πάσει περιπτώσει έτσι ξεκίνησα, γράφοντας και διαβάζοντας, είχα πολύ ανάγκη τη διαφυγή μέσα από έναν κόσμο που τον ανακάλυπτα, κι αυτός ήταν ο κόσμος της λογοτεχνίας που με μάγευε. Δεν μπορώ να ξεχάσω τα πρώτα βιβλία που διάβασα, Βίκτωρ Ουγκώ "Οι άθλιοι", Ιούλιος Βερν "Ο Δεκαπενταετής Πλοίαρχος" κι άλλα πολλά. Είναι πολύ ωραίο όλο αυτό γιατί βρίσκεις έναν κόσμο πραγματικά που σε ταξιδεύει και σου ανοίγει το μυαλό. Εγώ ταξίδευα πολύ περισσότερο με αυτά τα κείμενα παρά με τον κινηματογράφο γιατί με την λογοτεχνία φτιάχνεις εσύ τις εικόνες, δεν είναι όπως στον κινηματογράφο που και η ωραιότερη ταινία είναι προσδιορισμένη, ορισμένη ποια είναι η εικόνα ποιο είναι το πρόσωπο. Εγώ πχ διάβαζα τους "Άθλιους" κι ακόμα νομίζω πως τώρα αν το ξαναρχίσω πάλι θα ξανακολλήσω και πάλι θα φτιάξω δικές μου εικόνες διότι πάντα με γοήτευε το παραμύθι. Είμαι του παραμυθιού γι'αυτό και στην ζωή μου την πατάω πολύ συχνά επειδή παραμυθιάζομαι, πιστεύω πολύ αυτά που μου λένε και νομίζω πως αυτό είναι ένα στοιχείο του καλλιτέχνη.

Μπήκατε όμως στην νομική;

Ναι γιατί εκείνη την εποχή οι γονείς είχαν αυτό το όνειρο, το οποίο αποφάσισα να τους το χαρίσω. 

Μετά το αποδέχτηκαν εύκολα;

Λίγο δύσκολα στην αρχή, γιατί είχανε την ανασφάλεια της επαγγελματικής αποκατάστασης , όμως σιγά σιγά το αποδέχτηκαν. Κι ο πατέρας μου που τον έχω χάσει την τελευταία δεκαετία πάρα πολλές φορές μου ζητούσε συγνώμη γιατί ήταν εμπόδιο στην αρχή στο να γίνω σκηνοθέτης.

Όταν πρωτοείδαν παράσταση σας τι σας είπαν μετά;

Δεν πίστευαν ότι θα εξελιχθώ και θα γίνει κάτι με αυτή τη δουλειά που θα με συντηρεί. Το είχαν δει λίγο σαν χόμπι "οκ έκανε το κέφι του, θα του περάσει και θα συνέλθει", πως ήταν κάτι περαστικό, όχι μόνιμο.

Τηλεόραση όμως δεν έχετε κάνει;

Μου πήγε πολύ περισσότερο το θέατρο γιατί είχα ανάγκη άμεσης έκφρασης και δημιουργίας, ο κινηματογράφος είναι μια πάρα πολύ ακριβή τέχνη και στην Ελλάδα είναι πολύ δύσκολο να κάνεις. Τότε που βγήκα εγώ έπρεπε να περιμένεις μια πενταετία και παραπάνω μήπως και το κέντρο Ελληνικού κινηματογράφου εγκρίνει και μπει χορηγικά στην παραγωγή. Εγώ όμως δεν μπορούσα να περιμένω, είχα ανάγκη άμεσης έκφρασης. Επίσης η τηλεόραση δεν μου πήγε ποτέ γιατί έχει πολύ βίαιους ρυθμούς, είναι βιομηχανία που σε παίρνει και σε αλέθει , δεν προλαβαίνεις να έχεις την επαφή που εγώ είχα και προσπαθώ να έχω με τους ανθρώπους που συνεργάζομαι. Μόνο στο θέατρο υπάρχει ακόμα αυτό και μπορώ να σου πω πως μέσα από το θέατρο τόσα χρόνια έκανα σχέσεις κι απέκτησα αληθινούς φίλους κάτι που δεν είναι εύκολο αυτό να συμβεί στους ρυθμούς της τηλεόρασης.

Μετά ήρθε το "θέατρο Χώρα" στη ζωή σας;

Ένα τεράστιο βήμα και πάλι ρομαντικό μπορώ να πω γιατί ήταν μια πολύ μεγάλη επένδυση σε μια πολύ δύσκολη περιοχή η οποία τότε δεν ήταν τόσο υποβαθμισμένη όσο είναι σήμερα άλλα και τότε δεν ήταν μια επένδυση εκεί που λες πραγματικά πως είναι πιάτσα όπως λέμε στην γλώσσα μας, ήταν μια off off broadway σκηνή. Κι ονομάστηκε χώρα γιατί εγώ απ'την αρχή είδα αυτόν τον χώρο ανοιχτό φιλόξενο και θεώρησα πως θα έπρεπε να βοηθήσει στην συνάντηση όλων των τεχνών. Ήταν μια αίθουσα που βοήθησε πολύ τα καινούργια ρεύματα της εποχής. Εγώ μπήκα έδωσα ένα στίγμα, έκανα δύο τρεις δουλειές και μετά βγήκα πια κανονικά στην αγορά, δούλεψα σε πάρα πολλά θέατρα της Αθήνας, μεγάλα μικρά ποιοτικά, εμπορικά, και ουσιαστικά πέρυσι ξαναγύρισα στο Χώρα.



Υπάρχει διαφορά μεταξύ ποιοτικού και εμπορικού θεάτρου;

Για μένα υπάρχουν καλές και κακές παραστάσεις, καλοί και κακοί ηθοποιοί. Νομίζω όταν μπαίνουν αυτές οι διαχωριστικές γραμμές κάνουν πολύ κακό στο αποτέλεσμα της δουλειά μας , διότι σε έναν χώρο που θα έπρεπε να είμαστε ανοιχτοί και ακομπλεξάριστοι υπάρχει ένας πουριτανισμός, ένας ρατσισμός και χαρακτηρίζεσαι πολύ εύκολα από κάποιες επιλογές. Θεωρώ ότι οι προηγούμενοι σκηνοθέτες ήταν πολύ πιο ανοιχτοί και έμπαιναν στην διαδικασία να υπηρετήσουν διαφορετικά ήδη, αυτή είναι η ουσία της δουλειά μας. Πχ. όταν κάνεις ένα μιούζικαλ έχει άλλες ανάγκες το συγκεκριμένο είδος από όταν κάνεις ένα ψυχολογικό έργο. Όμως και στις δύο περιπτώσεις οφείλεις εσύ να είσαι ο άνθρωπος ο οποίος οργανώνει η εκφράζει το είδος το οποίο έχει επιλέξει να γίνει.

Εσείς όμως έχετε χαρακτηριστεί ως σκηνοθέτης του λεγόμενου ποιοτικού θεάτρου; 

Κάνω πολλές προσπάθειες να μην είμαι προβλέψιμος, να μην έχω μανιέρα σαν σκηνοθέτης. Με βοηθάει πάρα πολύ ότι την εποχή που έκανα την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου έκανα και το "Misery", μια επιτυχία που παιζόταν δευτερότριτο μεν άλλα δύο χρόνια στο θέατρο Χώρα. Επίσης έκανα την Πιάφ με την Ζουγανέλη άλλα έκανα και πέρυσι τον Ζαμπέτα. Δεν θα ήθελα να με μονοπωλήσει ούτε μόνο ένα είδος θεάτρου ούτε μια κατηγορία ας πούμε ανθρώπων-ηθοποιών. Κάνω και ο ίδιος προσπάθεια σε αυτό, να μπαίνω δηλαδή και στα χωράφια του λεγόμενου εμπορικού

Κλίκες υπάρχουν στον χώρο σας;

Πάρα πολλές, και οι δυσκολίες είναι να κρατιέται κανείς ελεύθερος και να μπορεί να κινείται με μια θα έλεγα μεγάλη δόση ανεξαρτησίας, να μην ανήκει σε παρέες η κυκλώματα. Εγώ έχω κάνει παρέα και συνεργασία με μια πολύ μεγάλη γκάμα , όμως δεν ανήκω κάπου, προσπαθώ να μην είμαι κλειστός, γιατί νομίζω ότι αυτό κάνει κακό στην δουλειά μας, και κάνει κακό στην ψυχή μου, θέλω να είμαι ανοιχτός και ελεύθερος να συγκινηθώ, να ενθουσιαστώ, και να ανακαλύψω. Ο άνθρωπος και ειδικά ο καλλιτέχνης που νομίζει ότι τα ξέρει όλα, κλείνεται σε κουτάκια και ανήκει σε κλειστές παρέες ή κλίκες όπως είπες, χάνει τη χαρά της ανακάλυψης που η ανακάλυψη για μένα είναι οξυγόνο.

Δέχεστε από τους ηθοποιούς σας να παρεμβαίνουν στην σκηνοθεσία;

Ναι βέβαια. Δεν πιστεύω καθόλου στην εξουσία του σκηνοθέτη γιατί έχω δει ότι αν ο ηθοποιός δεν έχει πειστεί γι'αυτό που του ζητάς να κάνει κι αν δεν το έχει κάνει και δικό του απλώς είναι εκτελεστικό όργανο, άρα δεν μου κάνει, και δεν είναι ωφέλιμος για μένα, επειδή είναι απλώς εκτελεστής. Ο ηθοποιός για μένα είναι συνδημιουργός, άρα πρέπει να μπω μαζί του σε έναν διάλογο τέτοιο που μαζί να γεννήσουμε αυτό που είναι ο ρόλος.

Σας ιντριγκάρει να βάζετε κωμικούς ηθοποιούς να παίζουν δραματικούς ρόλους και το αντίθετο;

Ναι πάρα πολύ, γιατί πιστεύω ότι είναι και λίγο καθήκον μας να ανανεώνουμε και να ψάχνουμε την άλλη πλευρά. Όλα είναι διπλά σε αυτή τη ζωή οπότε με ενδιαφέρει πολύ η άλλη πλευρά. Δηλαδή η κωμική πλευρά του δραματικού ηθοποιού η η δραματική πλευρά του κωμικού, και μέχρι στιγμής όποτε το επιχείρησα γίνανε ωραία πράγματα διότι ανακάλυψα ότι ο τρόπος που προσεγγίζει το δράμα ένας κωμικός έχει φοβερή τιμιότητα αφού δεν έχει αποκτήσει όπλα, δεν έχει τεχνικές, το αντιμετωπίζει σχεδόν σαν μαθητής με μια όμορφη αθωότητα, και παρομοίως το ανάποδο. δηλαδή ο δραματικός την κωμωδία. Είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα η δουλειά όταν δεν είναι οι άνθρωποι χαρακτηρισμένοι και δεν κάνουν αυτό που ξέρουν επί χρόνια να κάνουν. Εγώ άλλωστε σκαλίζω πάντα στο δράμα το χιούμορ και στην κωμωδία το δραματικό στοιχείο επειδή έτσι είναι η ζωή. 

Τι δυσκολίες έχει το να καταπιάνεστε με υπαρκτά πρόσωπα;

Δεν ξέρω για άλλους μα για μένα είναι πολύ μεγάλη γοητεία, γιατί έτσι κάνεις ένα πολύ μεγάλο ταξίδι στον κόσμο τους, στις ζωές τους στην εποχή τους, στις συνήθειες τους, γενικά όλο αυτό μου δημιουργεί κ μαγεία και συγκίνηση. Επίσης μαθαίνεις, γιατί δεν γίνετε να κάνεις παράσταση την Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου και να μην έρθεις κοντά με το πρόσωπο της. Κατά τη διάρκεια λοιπόν που προσεγγίζεις τις προσωπικότητες αυτές είναι πολλαπλά τα μαθήματα. Όπως ας πούμε μέσα από τον Ζαμπέτα κατάλαβα πάλι αυτό που ζούμε τώρα όλες αυτές οι δυσκολίες η φτώχεια η αναξιοκρατεία είναι φαινόμενα του καιρού. Είδα τέτοια πίκρα και τόση απογοήτευση σε ένα εθνικό κεφάλαιο διότι ήταν μεγάλος συνθέτης ο Γιώργος Ζαμπέτας κι αυτό το κατάλαβα πιο πολύ όταν άκουσα τις προσωπικές μοναχικές εξομολογήσεις του προς το τέλος της ζωής του σε ένα μαγνητόφωνο έχοντας την ανάγκη να πει τον πόνο του και το παράπονό του απέναντι σε ένα σύστημα που τον αποθέωσε και κάποια στιγμή τον πέταξε, τον χαρακτήρισε "σκύλα" και τον τελείωσε. Αυτές οι προσωπικότητες, αυτά τα μαθήματα ζωής είναι τεράστιος πλούτος για μένα, είναι μεγάλα σχολεία ότι καταπιάστηκα με σπουδαίες προσωπικότητες όπως η Πιάφ, η Βέμπο και άλλες.

Τις κριτικές τις διαβάζετε;

Τώρα πια όχι και η αλήθεια είναι ότι δεν πιστεύω τώρα πια σε αυτές. Και θα ήμουν ανέντιμος και ύποπτος να διάβαζα τις καλές κριτικές και να τα πήγαινα καλά με τους κριτικούς όταν μου γράφουν καλά λόγια και να ήμουν αρνητικός όταν έπαιρνα αρνητικές. Υπήρξαν παραστάσεις που οι κριτικές ήταν πολύ θετικές άλλα ο κόσμος που εμένα με απασχολεί δεν ανταποκρίθηκε, και υπήρχαν περιπτώσεις που ο κόσμος ήταν ενθουσιασμένος όπως αυτά τα δύο παραδείγματα που λέω ο Ζαμπέτας και η Πιάφ ο κόσμος έφευγε ενθουσιασμένος άλλα οι κριτικοί είχαν πολλές αντιρρήσεις. Όμως δεν με ενδιαφέρει, ο καθένας κάνει τη δουλειά του.

Είναι υποκινούμενες κάποιες κριτικές;

Πιστεύω πως ναι, υπάρχουνε συμπάθειες κι αντιπάθειες. Εγώ βλέπω ότι σε αυτή τη χώρα καθυστερούμε πολύ να συμφιλιωθούμε με αυτό, δηλαδή να καταλάβουμε ότι ο παλιός Ελληνικός κινηματογράφος δεν ήταν για τα σκουπίδια όπως η δική μου γενιά κάποια στιγμή έκανε. Γιατί κι εγώ ήμουν από αυτούς που πίστευε τόσο πολύ στον νέο Ελληνικό κινηματογράφο μέχρι που μεγαλώνοντας όχι απλά συμφιλιώθηκα, άλλα τώρα πια είμαι και ενθουσιώδης με το τι γράφτηκε και πως έγινε ο παλιός Ελληνικός κινηματογράφος με την μαγεία και την αισθητική του. Πραγματικά θαυμάζω τις ασπρόμαυρες ταινίες που γίνανε και με τόσα λίγα μέσα άλλα με τόσες πολλές δυσκολίες.

Θα σας ενδιέφερε να κάνετε μια ταινία βασισμένη στον παλιό Ελληνικό κινηματογράφο;

Βεβαίως θα με ενδιέφερε και θα με ενδιέφερε και στο θέατρο άλλα πιστεύω ιντριγκάρει περισσότερο αν στον κινηματογράφο ασχοληθεί κανείς με τον παλιό Ελληνικό κινηματογράφο.

Πρότυπα σκηνοθετικά έχετε;

Είχα και έχω. Αγαπούσα πολύ τις παραστάσεις του Κουν που έβλεπα στο υπόγειο, ήταν ένας θεατράνθρωπος που υποστήριξε το λαϊκό θέατρο. Όχι το λαϊκίστικο, το λαϊκό, έκανε ρεαλισμό, ανακάλυψε και γνώρισε ας πούμε σε αυτή τη χώρα σπουδαίους συγγραφείς όπως είναι η Λούλα Αναγνωστάκη, ο Καμπανέλης και τόσοι άλλοι. Ανέβασε έργα που εκείνη τη περίοδο ήταν πολύ δύσκολα και πολύ κόντρα στα ήθη της εποχής. Ο Μίνως Βολανάκης τον γνώρισα όταν πρωτοσκηνοθέτησα το '96 είχε έρθει στην πρώτη μου παράσταση. Ο Γιώργος Θεοδοσιάδης. Επίσης δεν μπορώ ποτέ να ξεχάσω την ευγένεια του Σπύρου Ευαγγελάτου, ένας άνθρωπος που όταν κάποια στιγμή συστεγαστήκαμε στο Ακροπόλ κουβάλαγε ένα πολιτισμό από την ώρα που έμπαινε μέχρι την ώρα που έβγαινε. Πολύ σπουδαίοι άνθρωποι, και πρότυπα, για τον τρόπο που σκέφτονταν και δημιουργούσαν, έφεραν πολιτισμό όλοι αυτοί.


Το κράτος βοηθάει τις τέχνες;

Όχι δεν έχω την καλύτερη άποψη για το πως ας πούμε το κράτος βοηθάει στηρίζει και αναδεικνύει καλλιτέχνες. Το κράτος όπως και οι κριτικοί κάνει επίσης τη δουλειά του, υπάρχουν συμφέροντα, υπάρχουν επιλογές, κι όλες οι κυβερνήσεις προωθούν τους ημέτερους και δεν ντρέπομαι να το πω, επειδή δεν ήμουν ημέτερος με καμία κυβέρνηση ποτέ. Έκανα τη δουλειά μου και δεν αισθάνθηκα ποτέ να με σπρώχνει ένα κόμμα η μια παρέα που βρίσκεται σε ένα πόστο εξουσίας. Αλλάζουν τα πράγματα ανάλογα του ποιοι είναι πάνω και ποιους θέλουν κάθε φορά να προωθήσουν. 

Η γνώμη σας για το Εθνικό;

Με ενοχλεί που αυτή τη στιγμή από το Εθνικό αισθάνομαι έναν αποκλεισμό και νομίζω ότι το Εθνικό πια ανεβάζει παραστάσεις ειδικές, και για λίγους. Κάποιοι πιο μεγάλοι πιο καταξιωμένοι που θέλουν να κάνουν μια κλασσική ανάγνωση ενός κειμένου νομίζω ότι αυτή τη στιγμή είναι απ'έξω επειδή φαίνονται σαν να είναι παλιακοί. 

Τι παραστάσεις σας αρέσει να βλέπετε;

Εγώ αρνούμαι πια να μην καταλαβαίνω και να μην συγκινούμαι όταν βλέπω θέατρο, έχει τελειώσει πια η περίοδος που έκανε κάποιος μια ταινία η μια παράσταση που δεν καταλαβαίναμε και φορτωνόμασταν την ενοχή ότι κάτι φταίει σε μας στην παιδεία μας στο γούστο μας, στο επίπεδο μας. Όχι νομίζω οι παραστάσεις πρέπει να μιλάνε και στο μυαλό και στην καρδιά του θεατή γι'αυτό είπα πρέπει να τελειώσει και η περίοδος της ενδοσκόπησης και του ανταγωνισμού που κάθε σκηνοθέτης προσπαθεί να απαντήσει στον άλλον κάτι πάνω σε αυτά τα υπέροχα κείμενα . Ας σοβαρευτούμε κι ας αναδείξουμε τη ζωή των κειμένων. Χάρηκα πάρα πολύ που είδα φέτος τον "Βυσσινόκηπο" του Μαρκουλάκη και πιστεύω ότι ο Κωνσταντίνος που ανήκει στους νεότερους έχει μπει σε μια πολύ τίμια προσπάθεια να αναδείξει τον ρεαλισμό και την αλήθεια των κειμένων, των σχέσεων των χαρακτήρων. Θεωρώ ότι είναι πολύ χρήσιμο γιατί μου περισσεύει πια η αυθαιρεσία των άλλων συναδέλφων, των νέων γενικά.

Σας ενοχλεί που τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι ηθοποιοί αναλαμβάνουν και τον ρόλο του σκηνοθέτη σε μια παράσταση;

Ναι με ενοχλεί γιατί ξέρεις κάτι σιγά σιγά αρχίζω και κάνω μια δουλειά που όλοι μπορούν να την κάνουνε, που δεν έχει καμία αξία πια. 

Μπορούν όμως να την κάνουν όλοι;

Αυτό θα το απαντήσει το κοινό και η ιστορία, άλλα νομίζω όχι. Παρόλα αυτά υπάρχει ένα φαινόμενο που όποιος έχει μια ιδέα και όποιος δεν έχει δουλειά σαν ηθοποιός, η έχει βαρεθεί να κάνει τον ηθοποιό ή ένας είναι φιλότεχνος και αγαπάει το θέατρο να υπογράφει και μια σκηνοθεσία. Όλο αυτό έχει καταντήσει λίγο μια αηδία και πιστεύω αυτό που μου είχε πει κάποτε αυτός ο πολύ σπουδαίος ηθοποιός ο Δημήτρης ο Παπαμιχαήλ όταν συζητούσαμε να κάνουμε κάτι που τελικά δεν έγινε. Του είπα μα τι μπορώ πω σε σας κύριε Παπαμιχαήλ, και τότε γύρισε και μου είπε να σου πω κάτι "μπορείς να μου πεις, γιατί όταν εγώ είμαι πάνω δεν γίνετε να είμαι και κάτω, κάποιος πρέπει να είναι πάνω και κάποιος πρέπει να βλέπει και να ακούει από κάτω" Αυτό τα λέει όλα. 

Σας ενοχλεί αυτή η υπερπληθώρα παραστάσεων κάθε χρόνο;

Ναι με ενοχλεί και σαν σκηνοθέτης δεν μπορώ να κάνω έναν θίασο όπως τον ονειρεύομαι γιατί υπάρχει μια φοβερή διάσπαση δυνάμεων. Ο καθένας γίνετε πια θιασάρχης, πρωταγωνιστής, κάνει το δικό έργο, το δικό του σχήμα και τη δική του στέγη. Πιστεύω πολύ στην ένωση των ανθρώπων κι αν γυρίσει κανείς και δει την ιστορία θεάτρου κάποτε οι θίασοι ήταν από τον πρώτο μέχρι τον τελευταίο ρόλο πολύ σπουδαίοι καλλιτέχνες και οι διανομές ήταν πολύ ισχυρές. Υπήρχε πραγματική ένωση μεγάλων δυνάμεων που τώρα πια έχει χαθεί γιατί υπάρχει πάρα πολύ μεγάλος εγωισμός, υπάρχει αυτή η διάσπαση κι ανεβαίνουν παντού έργα κάτι που κάνει κακό και στο θέατρο και στον θεατή ο οποίος βρίσκεται μπροστά σε αυτή τη πληθώρα που δεν ξέρει πια τι να διαλέξει, τι να κρατήσει και τι να πετάξει.


Πως βλέπετε αυτή η μόδα με τις Ελληνικές ταινίες που μεταφέρονται στο θέατρο;

Αυτό δείχνει την έλλειψη που υπάρχει και στα παγκόσμια κείμενα. Οι άνθρωποι πια δεν γράφουν, γι'αυτό ξαναγυρίζουμε πίσω επειδή μάλλον αυτή τη στιγμή δεν έχουμε ισχυρά Ελληνικά κείμενα κι έχουμε ανάγκη να ξανασυμφιλιωθούμε με την ταυτότητα μας. Κάποια στιγμή το θέμα Ελληνικότητας ταυτίστηκε λίγο με οπισθοδρόμηση και συντηρητισμό. Είναι όμως λάθος. Στην Αγγλία που είναι και Μητρόπολη του θεάτρου οι πρώτοι που τιμούν τα εγγλέζικα έργα είναι οι Άγγλοι. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί εμείς απαξιώσαμε πολύ σπουδαίους συγγραφείς μόνο και μόνο επειδή ήταν Έλληνες. Είμαστε ξενομανής σαν λαός, ακόμα κι εμένα μου πήρε χρόνο να συμφιλιωθώ και να καταλάβω γιατί είναι πολύ ισχυρός ο αποπροσανατολισμός όταν είσαι νέος, όταν θες να ακολουθήσεις τη μόδα που όλα τα ξένα τα αναβαθμίζαμε κι όλα τα Ελληνικά τα υποβαθμίζαμε. Ήμασταν πολύ καχύποπτοι έως εχθρικοί με την παράδοση, θεωρούσαμε ότι το παραδοσιακό ήταν η καραγκούνα και ήταν κιτς, ξεπερασμένο. Όταν έκανα τον "Αγαπητικό της Βοσκοπούλας" πρέπει να σου πω πως εκτίμησα τόσο πολύ αυτή την ιστορία η οποία είναι διαχρονική κι έχει ένα απίστευτο θέμα, εγώ όμως έβλεπα τον τίτλο και το σνομπάριζα χωρίς να ξέρω. Με μια φράση πιστεύω ότι πολλές δεκαετίες άλλα ακόμα και τώρα υπάρχει απαξίωση στα Ελληνικά έργα. 

Υπάρχει κιτς στο θέατρο;

Ναι υπάρχει. Ένα είδος που είναι δικό μας και που έγραψε μια τεράστια ιστορία στην Αθήνα, η λεγόμενη Αθηναϊκή επιθεώρηση ναι κατάντησε κιτς σαν είδος κι αυτή τη στιγμή είναι προς εξαφάνιση κάτι που λυπεί. Όμως βλέπω ότι πια κυριάρχησε τόσο η βωμολοχία και το κιτς που δεν μπορείς να την πλησιάσεις τώρα πια. 

Τα όνειρα που είχες όταν ξεκινούσες κατά πόσο έχουν υλοποιηθεί;

Κοίταξε δεν έχω συναντηθεί καθόλου με μεγάλα κείμενα, δεν έχω κάνει τραγωδία, δεν έχω κάνει ούτε Αριστοφανική κωμωδία. Μάλλον φοβάμαι επειδή μέσα μου έχουν πάρει πολύ μεγάλη διάσταση από την εποχή της σχολής και με έναν τρόπο τα αποφεύγω. 

Υπάρχει σεβασμός στο ελληνικό θέατρο;

Νομίζω πως όχι. Εγώ πρόλαβα λίγο την ιεραρχία στην οποία και πιστεύω. Σεβόμασταν πάρα πολύ τον δάσκαλο μας τον σκηνοθέτη τον συγγραφέα, επίσης σέβονταν ο ένας τον άλλον οι συνάδελφοι, άλλα τώρα βλέπω ότι επειδή η εποχή αγριεύει αυξάνεται ο ανταγωνισμός κι όλο αυτό δημιουργεί μια αγριότητα στις σχέσεις. Το τι λέγεται, το πως γίνονται τα πράγματα έχει χάσει πολύ από την άλλοτε ηθική πλευρά. Άλλωστε μην ξεχνάς η λέξη είναι ηθοποιός "ποιώ ήθος", που δεν έχει καμία σχέση πια.

Υπάρχει κάποια συμβουλή κάποιου ατόμου που να θυμάσαι και να σε έχει βοηθήσει;

Ναι άλλα δεν είναι μια είναι πολλές. Στην πρόβα άλλα και γενικά στην ζωή μου προσπαθώ να ακούω, κι αυτό με κάνει να βρίσκω λύσεις να σκηνοθετώ, να είμαι διαθέσιμος ανοιχτός να ακούω και να καταλαβαίνω αυτό που λέγεται, αυτό που συμβαίνει κι αυτό που προτείνεται. Ακούω στη ζωή μου κι αυτό με έχει σώσει και έχει προστατέψει πάρα πολλές φορές. 



Νένα Μεντή;

Η Νένα Μεντή αποδείχτηκε, γιατί πρέπει να μιλάμε και εκ του αποτελέσματος μια πολύ δυνατή καλλιτεχνική σύντροφος, κάναμε δύο πολύ μεγάλες επιτυχίες, και χαίρομαι πάρα πολύ γιατί υπηρετήσαμε Ελληνικό λαικό θέατρο με την παράσταση της "Ευτυχίας Πααγιαννοπούλου" και τώρα με τις "Γυναίκες του Παπαδιαμάντη". Παραστάσεις πάρα πολύ απλές καθαρές και τίμιες. Διότι δεν είναι εύκολο να πετύχεις κάτι τέτοιο εάν και η πρωταγωνίστρια δεν κουβαλάει αυτή τη στάση απέναντι στα πράγματα. Η Νένα είναι ένας άνθρωπος που τα θέλει όλα πολύ καθαρά, πολύ απλά και με μια άμεση σχέση με τον κόσμο.



Οι "Γυναίκες του Παπαδιαμάντη" θα συνεχιστούν όλη τη χρονιά;

Ναι παράλληλα με τον "Συμβολαιογράφο".

Την περίμενες την τόσο μεγάλη επιτυχία της παράστασης;

Όχι όχι. Όταν κάνω μια παράσταση η ανασφάλεια είναι κυρίαρχη, αφού πάντα υπάρχει ο φόβος της αποτυχίας διότι η δουλειά μας δε είναι οι επιτυχίες και οι αποτυχίες, άλλα η δημιουργία, το θέατρο. Ξεκινάμε μπαίνουμε βουτάμε σε αυτό το χάος κάθε φορά κι όταν έρχεται είναι πολύ ωραίο. Και η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια έρχεται συχνά η επιτυχία.

Πιστεύετε πως όλοι μπορούν να παίξουν θέατρο;

Όχι.

Θα μπορούσατε να συνεργαστείτε με άτομα που δεν έχουν τελειώσει υποκριτική άλλα έχουν γίνει γνωστά από άλλες δραστηριότητες;

Θα μπορούσα γιατί για μένα έχει μεγάλη σημασία να ανακαλύπτω, να είμαι διαθέσιμος και να ζω γι'αυτό που μπορεί να με αναθρέψει στη διαδικασία της δημιουργίας. Δεν με ενδιαφέρει το κομμάτι το εκτελεστικό, αυτό το στείρο πράγμα που λέει θα γίνει αυτό που έχω σκεφτεί όπως το έχω σκεφτεί, επειδή μεγαλώνοντας το θεωρώ φοβερή μιζέρια. Παλιά όταν πήγαινα στην πρόβα είχα σημειώσεις, τις θέσεις πως να κινηθούν και που να κάτσουν. Τώρα πάω και το πρώτο που κάνω είναι να πετάξω αυτό που έχω γράψει και να να δω τι μου δημιουργεί αυτό που έχω μπροστά μου. 

Με ποιες δύο τρεις λέξεις θα περιγράφατε τον εαυτό σας;

Καλοπροαίρετος, ανασφαλής και ευαίσθητος.

Πόση παιδικότητα υπάρχει μέσα σας;

Πολύ μεγάλη, η οποία νομίζω με βοηθάει και τη στιγμή της δημιουργίας. Δηλαδή ο τρελός που κουβαλάω, το παιδί που κουβαλάω το οποίο με έναν τρόπο δεν ενηλικιώνεται ποτέ. Άλλωστε το ρήμα στο θέατρο είναι παίζω, δεν είναι ούτε αναλύω ούτε σκέφτομαι ούτε φτιάχνω κατασκευές, είναι παίζω και προσπαθώ να τιμήσω το ρήμα, να βρω δηλαδή την ουσία του ρήματος, τη χαρά του παιχνιδιού. Ένα παιχνίδι είναι και δυστυχώς πολλές φορές μόνο έτσι δεν το αντιμετωπίζουμε.

Υπάρχει αντιπαλότητα στον χώρο;

Δυστυχώς είμαστε λίγο σαν λύκοι που ο καθένας ουρλιάζει μόνος του στο φεγγάρι του. Δεν μπορώ όμως να σου πω ότι δεν έχω καλές σχέσεις με συναδέλφους κι ότι δεν επιδιώκω να μιλάμε, γιατί έχει φοβερές ιδιαιτερότητες η δουλειά μας και είναι καλό κάποια στιγμή να μοιραζόμαστε τα κοινά μας θέματα, και προβλήματα που μας ενώνουν. Παράλληλα υπάρχει και φοβερή απομόνωση, που ο καθένας έχει τον δικό του μικρόκοσμο.

Μα σε κάποιες περιπτώσεις τα εισιτήρια ξεπερνούν τα 50 η τα 60 ευρώ

Κι αυτό πια είναι έξω από κάθε πραγματικότητα γιατί ξέρουμε πολύ καλά σε ποια χώρα ζούμε και σε ποια φάση. Αν και υπάρχει ένας κόσμος στο κέντρο της Αθήνας που νομίζω ότι τα ακριβά εισιτήρια τα πληρώνει αφού είναι και λίγο σαν επίδειξη ότι πήγα εκεί και πλήρωσα πρώτη σειρά, κάτι σαν τις ξαπλώστρες της Μυκόνου. Θέλει μια προστασία το πράγμα, οι τιμές να μην είναι κατάντια γιατί είναι ζωντανή τέχνη το θέατρο και είναι κρίμα να νιώθουμε πια οι φτωχοί συγγενείς. Απ'την άλλη όμως ακούς πως όταν μια παραγωγή είναι μεγάλη και ακριβή για να βγεί πρέπει να είναι και το εισιτήριο στα ύψη. Γι'αυτό λέω η κατάσταση απαιτεί λίγο σύνεση και γείωση, που βρισκόμαστε, πόσοι άνθρωποι ζούμε. 

Εσύ σαν θεατής πιστεύεις πως έχουμε καλό θέατρο στην Ελλάδα;

Τουλάχιστον δεν έχουμε χειρότερο απ'ότι σε άλλες χώρες ευρωπαϊκές. Άλλα είναι τα προβλήματα μας, δεν έχουμε παιδεία για να το υποστηρίξουμε όσο θα έπρεπε, όπως δεν έχουμε τεχνική η παραγωγούς που να μπορούν πραγματικά να στηρίξουν το όραμα ενός σκηνοθέτη και να κάνουν ένα έργο όπως πρέπει να γίνει. Έχουμε ελλείψεις, μα παρόλα αυτά δεν θεωρώ ότι είμαστε πίσω σε σχέση με τις παραστάσεις που έχω δει στο εξωτερικό. Έχουμε καλούς ηθοποιούς, καλούς σκηνοθέτες και κυρίως ένα κοινό που αγαπάει το θέατρο.


Τι έχει γίνει με την παράσταση "Ζητείται ψεύτης";

Αυτή η παράσταση για μένα ήταν μια μεγάλη πρόκληση, καλλιτεχνική και εμπορική. Ήταν η συνάντηση δύο αταίριαστων κόσμων που μάλλον τελικά αποδείχτηκε πολύ ρομαντική η όλη αυτή σκέψη της ένωσης. Προσπάθησα πάρα πολύ και με τις δύο πλευρές, άλλα νομίζω πως ότι γίνετε γίνετε για καλό οπότε μάλλον δεν έπρεπε αυτή η συνάντηση να ευοδωθεί. Εν πάσει περιπτώσει εγώ ολοκλήρωσα τη διασκευή και τον θίασο κάτι που είναι γνωστό εδώ και μήνες και δυστυχώς τώρα δημιουργήθηκε αυτό το αδιέξοδο μεταξύ του Μάρκου Σεφερλή και της παραγωγού εταιρίας. 

Ήταν δική σας επιλογή ο Μάρκος;

Όχι, εμένα η πρόταση μου έγινε μαζί, έργο πρωταγωνιστής και θέατρο. Οι θεατρικές σκηνές είχανε ήδη αποφασίσει ότι ο Μάρκος ήταν ο κατάλληλος για πρωταγωνιστής, κι αυτός ήθελε πάρα πολύ να κάνει ένα μεγάλο βήμα. Επίσης του άρεσε πάρα πολύ ο ρόλος του Θόδωρου από το "Ζητείται ψεύτης". 

Τελικά η παράσταση θα ανέβει γιατί ακούγονται πολλά ονόματα ως αντικαταστάτες;

Η αλήθεια είναι πως ούτε εγώ δεν ξέρω γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολη η αντικατάσταση, έχει περάσει πάρα πολύ καιρός , και οι ηθοποιοί που θα μπορούσαν να αναλάβουν αυτόν τον πρωταγωνιστικό ρόλο είναι όλοι κλεισμένοι, οπότε μου φαίνεται πολύ δύσκολο έως αδύνατο.

Εσείς ποιους θα προτείνατε ως αντικαταστάτες;

Τον Βασίλη Χαραλαμπόπουλο θα επέλεγα, τον Σπύρο Παπαδόπουλο η τον Λευτέρη Ελευθερίου από τους νεότερους κωμικούς ηθοποιούς. Μα σου ξαναλέω είναι πολύ αργά για μια τόσο μεγάλη αντικατάσταση σε μια τόσο μεγάλη παραγωγή. 

Εσείς έχετε μιλήσει με την παραγωγή η τον Μάρκο;

Βεβαίως, κι έχω κάνει μεγάλη προσπάθεια για το καλό και των 25 ανθρώπων και ξέρω ότι και η εταιρία προσπάθησε πάρα πολύ. Μα δεν είναι ότι όλο αυτό έσκασε σαν πυροτέχνημα, υπήρχαν συζητήσεις και προσπάθειες προσέγγισης άλλα σου είπα έχουμε να κάνουμε με δύο αταίριαστους κόσμους με άλλο αξιακό σύστημα, άλλο τρόπο λειτουργίας κι άλλη νοοτροπία. Αυτά είναι πολύ ωραία να συμβαίνουν και στην τέχνη και την πολιτική και γενικά παντού όταν είναι τίμια η διαθεσιμότητα. Εδώ δεν βοήθησε, υπήρξε μια αναδίπλωση και νομίζω ότι και ο Μάρκος μετά από 20 χρόνια που κάνει τη δουλειά του με κάποιους τρόπους που ξέρει ο άνθρωπος και με μεγάλη επιτυχία, είναι δύσκολο να πειθαρχήσει σε ένα πλαίσιο παραγωγής. 

Είχατε βρεθεί εσείς;

Βεβαίως, και είχαμε και έχουμε μια καλή σχέση.

Και τέλος τι σας κάνει να χαμογελάτε;

Η παιδικότητα, οι στιγμές που φεύγει ο ρόλος του σκηνοθέτη, του πατέρα, του ανθρώπου που έχει περάσει τα πενήντα του και υπάρχει το παιδί που παίρνει και δίνει όπως όταν παίζαμε σε ένα παιχνίδι.


Από το Blogger.